ปกป้องลูกน้อยจากโรคมือ เท้า ปาก

โรคมือ เท้า ปาก (Hand, Foot and Mouth Disease: HFMD) คือ โรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อ Enterovirus พบมากในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี โดยพบการระบาดมากในที่ๆ เด็กอยู่รวมกัน เช่น โรงเรียนอนุบาล สถานรับเลี้ยงเด็ก ศูนย์เด็กเล็ก มักระบาดในช่วงฤดูฝน ในประเทศเขตร้อนชื้น เช่น ประเทศไทย เป็นต้น

เชื้อไวรัสต้นเหตุของโรคมือเท้าปาก สามารถแพร่กระจายได้จาก 2 ช่องทางหลักคือ

  1. การสัมผัสกับน้ำมูก น้ำลาย หรือน้ำจากแผล ตุ่มใสตามผิวหนังของผู้ป่วย ไม่ว่าจะเป็นการสัมผัสโดยตรง หรือสัมผัสผ่านสิ่งของที่ปนเปื้อนกับสารคัดหลั่งดังกล่าว

  2. การสัมผัสกับอุจจาระของผู้ป่วย โดยช่วงที่มีการแพร่กระจายของไวรัสมากที่สุดคือสัปดาห์แรกของการติดเชื้อ และยังพบเชื้อในอุจจาระของผู้ป่วยต่อได้อีกประมาณ 2-3 สัปดาห์


อาการที่พบเมื่อเป็น โรคมือ เท้า ปาก ได้แก่

  • ไข้ ระยะเวลานาน 3-5 วัน

  • แผลในปาก บริเวณเพดานอ่อน ลิ้น กระพุ้งแก้ม ทำให้เจ็บ กลืนน้ำลายไม่ได้ รับประทานอาหารได้น้อยลง

  • ตุ่มน้ำใสหรือจุดแดงบนผิวหนัง บริเวณง่ามนิ้วมือนิ้วเท้าเท้า ฝ่ามือฝ่าเท้า รอบก้น อวัยวะเพศ

  • ผื่นที่ลำตัว แขน ขา โดยไม่มีอาการคัน

ส่วนมากเมื่อผู้ป่วยเป็นโรคมือเท้าปาก อาการจะหายได้เองภายใน 1 สัปดาห์ ทั้งนี้การติดเชื้อ Enterovirus สายพันธุ์ 71 อาจทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนในสมองหรือหัวใจ ส่งผลให้เสียชีวิตได้ ดังนั้นควรรีบพบแพทย์โดยด่วน เมื่อผู้ป่วยมีอาการไข้สูง เหงื่อออกมาก ซึม อ่อนแรง มือสั่น เดินเซ อาเจียนมาก หายใจหอบเหนื่อย ชัก เป็นต้น


การดูแลรักษาผู้ป่วยโรคมือเท้าปาก

เมื่อเป็นโรคมือเท้าปากโดยทั่วไปผู้ป่วยหายได้เอง การรักษาที่สำคัญเฝ้าระวังอาการแทรกซ้อนรุนแรงที่อาจเกิดได้ และแนะนำการรักษาตามอาการ ดังนี้

  • ไข้

ให้ยาลดไข้พาราเซตามอล พร้อมกับการเช็ดตัวบ่อยๆ เพื่อระบายความร้อน

  • แผลในปาก

ทายาชา หรือยาป้ายแผลในปาก เพื่อบรรเทาอาการเจ็บ และทำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้มากขึ้น

  • ไม่อยากอาหาร หรือทานอาหารได้น้อย

ให้เกลือแร่เพื่อบรรเทาอาการอ่อนเพลีย กระตุ้นให้รับประทานอาหารได้มากขึ้น ให้อาหารเหลวที่รับประทานได้ง่าย อาหารที่รสชาติไม่จัดเพื่อไม่ให้ระคายเคืองต่อแผล หรือให้ทานไอศครีมเพื่อทำให้บรรเทาความเจ็บแผล


การป้องกันโรคมือเท้าปาก

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปาก การป้องกันการเป็นโรคที่สำคัญ คือ

  1. การรักษาความสะอาดของร่างกาย และสิ่งของเพื่อไม่ให้มีการนำเชื้อไวรัสเข้าสู่ร่างกาย โดยควรล้างมือด้วยสบู่ หรือแอลกอฮอล์เป็นประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งก่อนรับประทานอาหารทุกครั้ง และหมั่นทำความสะอาดของเล่น พื้นผิวสัมผัสด้วยสบู่หรือน้ำยากำจัดเชื้อเป็นประจำ

  2. รักษาความสะอาดของแหล่งน้ำ อาหารให้มีความสะอาด ไม่ให้ปนเปื้อนกับอุจจะระที่อาจมีเชื้อโรคปะปนมาได้

  3. หลีกเลี่ยงการไปสถานที่แออัดในช่วงที่มีการระบาด เช่น สนามเด็กเล่น สระว่ายน้ำ ตลาด ห้างสรรพสินค้า

  4. หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดหน้า และใช้ช้อนกลางในการรับประทานอาหาร

  5. ตัดเล็บให้สั้น เพื่อป้องกันการเกา

  6. เมื่อเด็กเป็นโรคมือเท้าปาก เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อไวรัสควรแยกเด็กออกมากจากชุมชน รักษาตัวที่บ้านจนอาการหายเป็นปกติ ไม่ควรไปโรงเรียน หรือสถานที่แออัดต่างๆ


หากมีข้อสงสัย หรืออยากสอบถามเพิ่มเติม เกี่ยวกับเรื่อง สุขภาพและการใช้ยา สามารถปรึกษากับเภสัชกรได้ที่ร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ทุกสาขาทั่วประเทศ หรือสะดวกมากยิ่งขึ้น สามารถปรึกษาเภสัชกรร้านยา เอ็กซ์ต้า พลัส ผ่าน Application ALL PharmaSee ได้ตลอด 24 ชั่วโมง มาสุขภาพดีไปด้วยกันนะคะ

All Pharma See
เอกสารอ้างอิง
  1. คณะทำงานด้านการรักษาพยาบาล กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคมือเท้าปากสำหรับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์.2555

Enterovirus 71. World Health Organization. Accessed on June 1st, 2022

  1. นพ. พรเทพ สวนดอก. โรคมือเท้าปาก. สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย

โรคมือเท้าปาก. สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี. Accessed on June 1st, 2022

Enterovirus 71 Infection – Thai Version. Centre for Health Protection, Department of Health, the Government of the Hong Kong Special Administrative Region. Accessed on June 1st, 2022

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง